Web sitesi teklifi almak, çoğu işletme için yılda bir kez bile yapılmayan bir iş. Doğal olarak neyin sorulacağı da bilinmiyor — ve sorulmayan sorular projenin ortasında sorun olarak geri geliyor. Aşağıdaki yedi soruyu her teklif görüşmesinde sorun; sadece cevapları değil, cevap verme biçimini de dinleyin.
1. Site bittikten sonra içeriği kendim güncelleyebilecek miyim?
En önemli soru bu. Cevap "hayır" veya "her değişiklik için bize yazın" ise, her yazı, her fiyat, her telefon numarası değişikliği için o firmaya bağımlı kalırsınız — ve genelde ücretli.
İyi cevap: "Yönetim paneli veriyoruz; yazı, görsel, referans ve iletişim bilgilerini siz değiştirirsiniz. Kod değişikliği gerekenler bize kalır."
2. Site ve içerik bana mı ait olacak?
Alan adı kimin adına kayıtlı? Hosting hesabı kimin? Teslimde erişimler size devredilecek mi? Bu üçü ayrı ayrı sorulmalı — çoğu anlaşmazlık burada çıkıyor.
İyi cevap: Alan adı ve hosting sizin adınıza kurulur, panel erişimi sizde olur. Yazılımın devri sözleşmede açıkça yazar.
3. Ne kadar sürecek ve gecikirse ne olacak?
Süre kadar önemlisi: gecikme olursa ne oluyor? Sağlıklı bir cevap, gecikmenin sebebini de ayırır — "sizden içerik gelmezse süre uzar" demek dürüstlüktür, çünkü projelerin çoğu müşteri içeriği beklerken bekler.
Referans için: kurumsal bir site genelde 3–6 hafta, özel bir web veya mobil uygulama 2–4 ay sürer. Bunun çok altında verilen sözlere dikkat edin.
4. Fiyata neler dahil, neler değil?
Sorulacaklar: alan adı ve hosting ilk yıl dahil mi, sonraki yıllar ne kadar? Kaç sayfa dahil, fazlası ne kadar? Metin ve görselleri kim hazırlıyor? SSL, e-posta hesapları, teslim sonrası düzeltmeler dahil mi?
Uyarı işareti: "Her şey dahil" deyip kalemleri yazmayan teklif. Kalem kalem yazılmış bir teklif, toplamı daha yüksek olsa bile genelde daha ucuza gelir.
5. Mobilde nasıl görünecek?
Ziyaretçilerinizin çoğu telefondan gelecek. "Responsive olacak" cümlesi yeterli değil — daha önce yaptıkları bir siteyi kendi telefonunuzdan açıp bakın. Yazılar okunuyor mu, butonlara parmakla basılabiliyor mu, sayfa yana kayıyor mu?
6. Teslimden sonra ne oluyor?
Hata çıkarsa ne kadar süre ücretsiz düzeltiliyor? Bakım anlaşması zorunlu mu, isteğe bağlı mı, aylık ne kadar? Acil bir durumda kime, nasıl ulaşacaksınız?
Bu soruların cevabı sözleşmede yazılı olmalı. Sözlü "tabii ki bakarız" bir taahhüt değildir.
7. Google'da ne olacak?
Burada verilen cevap, karşınızdakinin dürüstlüğünü en hızlı gösteren şeydir. "Sizi birinci sıraya çıkarırız" diyen biriyle çalışmayın — Google'ın sıralamasını kimse garanti edemez.
İyi cevap: "Teknik tarafı doğru kurarız — hız, mobil uyum, başlıklar, yapısal veri, site haritası. Sıralamanın geri kalanı içerik ve zaman işi."
Cevapları nasıl değerlendirmeli?
İyi bir muhatap, bilmediği şeye "bilmiyorum, araştırıp döneyim" der; her soruya anında "olur" diyen kişi ya soruyu anlamamıştır ya da sonra sorun çıkaracaktır. Bir de şuna dikkat edin: teklifin kendisi nasıl yazılmış? Özensiz bir teklif, özensiz bir projenin habercisidir.
Bu yedi soruyu bize de sorun — cevaplarımızı yazılı veririz. Ücretsiz teklif formu iki dakikanızı alır ve sizi hiçbir şeye bağlamaz.
